Zou ik misschien toch nog eventjes een klein vraagje mogen stellen?

Dit boek biedt een populair-wetenschappelijke inleiding op het onderzoek naar beleefdheid in alledaagse gesprekken. Een belangrijk aandachtspunt vormen de vaak markante verschillen in beleefdheidsnormen, die zichtbaar worden wanneer we talen en culturen met elkaar vergelijken. Bij interculturele contacten blijken het vooral deze verschillen te zijn die aanleiding geven tot misverstanden, vooroordelen en discriminatie. De gedetailleerde bespreking van een omvangrijke hoeveelheid voorbeelden laat zien hoe we een verklaring kunnen geven voor het ontstaan van deze soorten van miscommunicatie.
Ofschoon een veertigtal talen en culturen de revue passeren, ligt de nadruk op de rijke verscheidenheid aan beleefdheidsstrategieën waarover het Nederlands beschikt. Om daar een helder inzicht in te krijgen wordt het Nederlands onder meer vergeleken met het Spaans, de taal van een cultuur die geheel andere beleefdheidsnormen in acht neemt. 

Review Onze Taal:
Beleefdheidsuitingen zijn er in soorten en maten, en de verschillen ertussen kunnen tamelijk subtiel zijn. Tussen 'Geef me de krant' en 'Heb je die krant al uit?' liggen nog allerlei gradaties, zoals 'Mag ik de krant van je hebben?' en 'Wil je me de krant even aangeven?' 

In zijn boek Zou ik misschien toch nog eventjes een klein vraagje mogen stellen? onderzoekt emeritus hoogleraar Spaanse taal- en letterkunde Henk Haverkate wat beleefdheid is en hoe Nederlanders die in de praktijk brengen. Waarom hebben we zo'n rijk repertoire aan beleefdheidsvormen, en hoe kiezen we de juiste formulering uit het brede scala dat ons ter beschikking staat? Sociale verhoudingen (positie, leeftijd, sekse) spelen daarbij een rol, maar ook overwegingen als 'Hoe redelijk is mijn verzoek?' en 'Kan ik een welwillende reactie verwachten?' 

Een tweede centrale vraag in het boek is waarom beleefdheid in andere culturen vaak zo'n andere verschijningsvorm heeft. Aziaten gelden in onze ogen vaak als overbeleefd en Oost-Europeanen juist als onbeschoft - waar ligt dat aan? Beleefdheid, aldus Haverkate, wordt bepaald door twee factoren, namelijk solidariteit (inleving in de ander) en distantie (respect voor de ander), en hij signaleert dat die factoren in andere culturen een heel ander gewicht kunnen hebben. Bijvoorbeeld: Japanners verontschuldigen zich om de haverklap voor alles wat ze doen, en Spaans hotelpersoneel zal steeds kribbiger worden als je hen steeds weer bedankt voor hun diensten. Als we niet bekend zijn met de beleefdheidsnormen van een andere cultuur en uitgaan van onze eigen normen, kan dat tot grote misverstanden leiden - zoals mag blijken uit de vele, vooral Spaanse, voorbeelden die Haverkate ten tonele voert. 

Zou ik misschien toch nog eventjes een klein vraagje mogen stellen? is een gepopulariseerde bewerking van een wetenschappelijke studie uit 1994, en behalve voor vertalers en studenten (ver)taalkunde of communicatiewetenschappen is het vooral ook bedoeld voor de belangstellende leek. 

Bron: http://www.onzetaal.nl/tijdschr/inzicht/i0704.php

Schrijf een recensie en maak kans op een waardebon van 25 euro